Wereld-deel

Nog altijd wil de mens bedrogen worden. Met die eerste twee woorden wilde ik deze blog beginnen toen ik dacht aan het stuk ‘Kaal’ van Van Kooten de de Bie, wat op dezelfde manier begint. Erg grappig en blijft goed.
Maar, hier gaat het over iets anders, hoewel…

Nog altijd wordt het deel van het mannelijk lichaam waarin hij zich het meest onderscheidt van de vrouw onnodig vaak verheven. Ik bedoel in figuurlijke zin. Die verheffing (of ophef, zo je wilt) moet in letterlijke zin natuurlijk wel blijven, maar het belang van de penis is eigenlijk zwaar overschat. De verwachte/geachte vereenzelviging van de man met zijn penis, lijdt hij daar zelf ook niet een beetje onder? En de aanname dat ook vrouwen die fixatie hebben op zijn ‘edele deel’, komt die niet vooral van de man zelf?
Dit zijn vragen die natuurlijk al vaker zijn gesteld en ook al beantwoord: ja.

Mijn reis als fotograaf over het mannelijk lichaam is spannend, verkennend, verhullend en onthullend. Ten eerste voor mijzelf, maar ook voor de kijker die de foto’s ziet.
Dat de schoonheid van het mannelijk lichaam niet per se ligt in zijn ‘universum’ maar in verschillende ‘werelddelen’, hoop ik zichtbaar te maken. En zo toegang bieden tot een andere manier van kijken en beleven van het mannelijk lichaam: voor hemzelf met name, voor de vrouw en voor iedereen die daar open voor kan staan.
Mijn foto’s zijn mij vaak voor…mijn ratio. Het gebeurt allemaal in het onderbewuste deel van mijn wezen op het moment dat ik fotografeer. Het zijn gedachten zoals deze die achteraf ontstaan, als mijn foto’s ‘gerijpt’ zijn en ik beelden zoals hieronder tegenkom.
Als het gaat om clichés over wat mannelijkheid is, dan wel in deze foto:

foto-blog-wereld-deel

Vreemd is toch, dat mannen, als het om artistiek naakt gaat, het moeilijk blijken te vinden om hun zo bejubelde geslachtsdeel in close-up (niet eens in erecte stand afgebeeld) te moeten aanschouwen. Dat zet wel aan het denken.

Linda

Schrijven met licht en… schrijven

Gisteravond tijdens het optreden van PJ Harvey bij het International Literature Festival Utrecht (ILFU) zag ik weer eens hoe moeilijk het is om tekst en beeld los van elkaar te combineren op een manier dat je zowel de ene als de andere discipline kunt vergeten en volledig kunt opgaan in het samenvloeisel van die twee: een totaalervaring beleeft. PJ Harvey las zelfgeschreven poëzie en teksten, vergezeld van foto’s van fotograaf Seamus Murphy met wie ze naar drie landen reisde. Ze maakten samen een boek waarin hun indrukken, visuele en tekstuele registraties en vertalingen van wat ze in die landen tegenkwamen zijn verwerkt. Ongetwijfeld de moeite waard. Zowel de voordracht van PJ Harvey als de foto’s  van Murphy waren onafhankelijk van elkaar goed genoeg. PJ Harvey is charmant, haar stem is mooi en ze brengt haar teksten vol overtuiging en met kracht. De foto’s van Murphy zijn zonder twijfel sterk en een aantal van zijn foto’s kwamen heel erg aan bij mij.
Maar..

Ze zijn beiden zo sterk en gelijkgestemd dat ik me tijdens haar optreden afvroeg of dat elkaar niet in de weg zit bij zo’n performance. Ik als fotograaf werd dusdanig naar de beelden getrokken dat zelfs de mooie stem en het charmante voorkomen van Harvey (die ik in de jaren ’95 – ’97 als vrouwelijke muzikant bewonderde) het daar niet van konden ‘winnen’. En als ik bewust de beelden even losliet en mij concentreerde op haar stem en woorden, dan pas maakte ik mijn eigen beelden en associaties. Wat mij betreft versterkten in dit geval verBEELDing en AFbeelding elkaar niet. Misschien wel in het boek, maar dat is in een geheel andere context.

Ik sms-te naar Eef na het optreden dat ik wederom constateerde dat beeld en woord niet vanzelfsprekend met elkaar samen gaan. Dat daar meer voor nodig is dan beiden je ding doen en dan kijken of dat samen kan vallen. Ook wij combineren woorden en beelden in dit project, en tijdens onze eerste Ont(k)leedKamer twee weken geleden deelden we ons work-in-progress met publiek: voordracht van Eef’s gedichten bij mijn foto-projecties en het Titel-experiment.
Zonder onbescheiden te willen zijn, denk ik dat het bij ons beter werkte. Misschien omdat wij in veel opzichten totaal andere persoonlijkheden zijn, zoals de een in tekst onthullend, de ander in beeld meer verhullend, en juist die tegenstelling iets teweegbrengt wat verder gaat dan de combinatie van beeld en woord.
Ik herkende hetzelfde gisterenavond tijdens en na het gesprek tussen schrijfsters Connie Palmen en Kristien Hemmerechts over het boek Jij zegt het van Connie Palmen. Een optreden waar geen beelden aan te pas kwamen, dus in die zin niet vergelijkbaar met waar ik het net over had, maar wel twee compleet andere vrouwen die met elkaar een dialoog aangingen en waarbij Palmen Hemmerechts de les leek te lezen. Leek, want hoewel Palmen zich als een wolf naar een schaap gedroeg, in een kort gesprek dat ik daarna had met Palmen zei deze over Hemmerechts: “Ze kan me heel goed aan, ook al lijkt dat misschien niet zo”.
Als je goed had opgelet was dat inderdaad zichtbaar en voelbaar. Juist dat bracht de spanning! En bleef uiteindelijk meer hangen dan degene voor wie ik , net als velen onder wie ook fotograaf goeroe Anton Corbijn, was gekomen.

Ik kan niet wachten tot Eef mij uit gaat dagen met woorden en titels waar ik beelden bij ‘moet’ maken. Benieuwd welke spanningen en tegenstellingen dat gaat opleveren!

Linda

Blote mannen zijn niet interessant? (3)

Van de week werd bekend dat Wit Rusland voor het komende songfestival een naakte zanger op het podium zal presenteren, weliswaar omringd met echte wolven. Dat wil zeggen: als de organisatoren daar toestemming voor geven (voor de wolven, het naakt is blijkbaar geen probleem). Wil ik daar iets over zeggen? Ik ben alleen maar benieuwd hoe dat er uit zal zien. Verder verwacht ik dat deze blote man “opgevreten” wordt door de wolven, zodat er vooral aanstoot kan worden genomen aan het risico wat hij daarin nam en niet zozeer aan zijn bloot-zijn.

De acceptatie en manier van afbeelden van naakt (in de kunst en de fotografie) is altijd een complexe sociaal-culturele kwestie. Ergens liggen er grenzen, met betrekking tot wat wel en niet ‘kan’, wat wel of niet gezien mag worden, oftewel: het naakt is contextgevoelig. Porno mag niet, erotiek wel, nudisten ook geen probleem. Maar facebook weert nog steeds foto’s waarop bloot staat. Terecht, en niet terecht.

Ik moet denken aan de eerste foto die ik nam van een naakte man., toen ik 20 was. Het was eigenlijk geen echte man, want hij behoorde tot een figurant op een schilderij van Eugene Delacroix. Staande voor dat schilderij in – ik meen – het Louvre in Parijs, nam ik hem; de foto. Ik kaderde hem zodanig in dat alleen hij nog in de zoeker zichtbaar was en ik hem loskoppelde van zijn context, en mijn beeld werd.  Ik fotografeerde deze uit verfstreken opgebouwde man in zwart wit en in de donkere kamer zette ik het contrast tusen zwart en wit nog eens extra aan waardoor het beeld er nog dramatischer dan het al was op werd, maar tegelijkertijd ook erotischer: de man was van mij geworden. Ik heb de foto nog steeds.

Misschien is het die man, die ongetwijfeld zo’n 200 jaar geleden werkelijk heeft bestaan en heeft geposeerd voor de schilder, die mij uiteindelijk heeft aangezet tot de foto’s die ik nu maak van mijn model.
Maar nu is het ‘echt’.

Ik ben er nog niet uit hoe echt de geplande act van de blote zanger zal zijn, maar ik zie het nu al als een figurant in een bizar schilderij van lichtgeweld.

Linda

Vormen, ontvangen en geven

Bij mij is het precies andersom: woorden zijn in al hun abstractie al vaak te veel voor de foto’s die ik maak. Er komt geen gedachte, geen woord, geen letter bij kijken als ik kijk…
Alleen reageren op wat er gebeurt met de ingrediënten waarmee ik werk: model, licht, achtergrond, camera enz. Drie uur lang (meestal duurt een fotosessie zo lang bij mij) ‘beeldhouwen’, ‘schilderen’ en registeren, alles visueel.

En dan is het er, of niet. Dat moment waarop schoonheid samenvalt met mij(n) onuitgesproken gedachten, gevoelens.
Bij Ont(k)leed is dat met het mannelijk naakt, maar het kunnen net zo goed een landschap, een vrouw met prachtig haar, of lelijke baby speelgoedpoppetjes zijn, om maar wat te noemen.

Maar dan het ‘rationele deel’ van de Ont(k)lede man…dat komt later.
Ik praat overigens wel met mijn model.

Linda

Blote mannen zijn niet interessant?

Gisteravond vielen mij in de uitzending van WNL Opniemakers (01-03-2016) over o.a. ‘dagelijks seksisme’ twee dingen in het bijzonder op: 1. Marianne Zwagerman, reagerend op de ophef over de reclamecampagne van Suitsupply: ‘Die mannen in die foto’s zijn ook lustobjecten, maar hebben nog teveel kleding aan!, denk ook een beetje aan ons (vrouwen willen ook – deels -mannelijk naakt zien)’. En een tweet van een kijkster onder in beeld met de volgende uitspraak: ‘Blote mannen zijn ook niet zo spannend, dus logisch dat je dat minder ziet’. De hele discussie ging verder vooral over seksisme op straat, werk en in de reclame.

De ene vrouw in de uitzending zegt: geef ons meer afbeeldingen van de naakte man, de andere vrouw vindt daar niks aan en vindt het onlogisch blijkbaar om te denken dat vrouwen dat best zouden willen zien. Beide meningen zijn m.i. interessant met betrekking tot mijn eigen foto’s voor Ont(k)leed.

Met mijn foto’s probeer ik een brug te slaan tussen deze twee meningen, waarvan ik de ene mening ‘behoudend’ en de andere mening ‘vooruitstrevend’ noem.
Vanuit mijn (vrouwelijke) optiek ben ik er van overtuigd dat veel vrouwen de naakte man op beeld wel degelijk interessant, erotisch, mysterieus, mooi, geil, sexy en soms misschien ook grappig kunnen gaan vinden. Smaak en acceptatie worden mede gecreëerd door middel van herhaling en gewenning.
Maar, er is op beeldend vlak te weinig voor de vrouw als het gaat om smaakvol, prikkelend mannelijk naakt en daarin ben ik het natuurlijk met Marianne Zwagerman en Sadet Karabulut eens: laat de man meer ontkleed zien!

Er zijn naar mijn mening te weinig vrouwelijke fotografen die de naakte man als onderwerp hebben in hun fotografie. Ook daarin valt nog wel het een en ander te ontwikkelen.
Wat is de visie van vrouwelijke beeldmakers op het naakte mannenlichaam en hoe kunnen zij dit vertalen op een nieuwe, maar vooral ook eigen manier? En dan niet te braaf maar met lef en smaakvol.

Ik hoop dat ik de weinige vrouwen in de fotografie die mij voorgingen aanvul met mijn foto’s van de ontklede man, gezien en ervaren vanuit mijzelf als mens in deze tijd. Een tijd waarin taboes opnieuw op lijken te duiken en juist ook daarom iets doorbroken moet worden als het gaat om de vrouwelijke blik op de man.

Linda

Vraag en Aanbod

Nou, Eef, wat ik als mens/vrouw in iedere geval NIET wil zien als het gaat om een naakte man, is een seksrobot (vooralsnog natúúrlijk een vrouwelijk exemplaar, maar stel dat het een mannelijke zou zijn). Van de week in het nieuws: in 2016 brengt een Amerikaans bedrijf een seksrobot op de markt.

Zouden de bedenkers en ontwikkelaars, in hun proces van uitvinden en maken en in tegenstelling tot hoe wij werken, hebben nagedacht of het iemand wat kan schelen of mensen dit willen? Ja, natuurlijk hebben ze dat. Want, het wordt een commercieel product, wat volgens de distributeurs natuurlijk in een behoefte zal voorzien. Het lijkt mij stug dat er VRAAG naar is…

Waar gaat dit over!? Over de grenzeloosheid van de man in zijn onuitputtelijke streven naar…macht? Controle over een pop? Ha ha ha. Wat mij betreft komen al deze ‘meneren’ eens poseren voor mijn camera: naakt en overgeleverd aan mijn blik. Maar, dan zou ik fotograferen met een (van tevoren vaststaand) verhaal, vanuit zelfs een woede en minachting. En dat lijkt me zeer ongemakkelijk voor zowel mijzelf als degene die voor de lens zou komen te staan.

In mijn fantasie vraag ik me echter wel af: hoe zouden mijn foto’s dan worden en jouw reacties daarop?

Kunst is zeker niet iets waar er geen meningen worden geuit; juist de Kunst leent zich prima voor statements. Bedoeld of onbedoeld. Via woord, klank en beeld.

Linda

 

Wie wat bewaart…

Ik vond een licht verkreukeld (nee, niet Sophie) uitgeknipt stukje krantenpapier met de titel: ‘De man als lustobject voor de vrouw’. In 2005 voegde ik dit bij mijn verzameling uitgeknipte artikelen, omdat het ooit nog wel eens van nut zou kunnen zijn…

De tekst was van Paul Steenhuis, het stukje stond in het NRC en de foto bij het artikel was (een naakte) rapper Lange Frans. “Vrouwen willen ook wel eens blote mannenfoto’s bekijken.” luidde de subtitel.
En wat zien we? Lange Frans die nét zijn voet met sportschoen voor zijn meest intieme lichaamsdeel houdt. Volgens Steenhuis was hij degene die het meest lef had van alle BN’ers die toen voor het blad Starstyle (deels) uit de kleren gingen voor fotograaf Carli Hermes.
Is dit nu naakt? Was dat toen wat vrouwen wilden zien als het om blote mannen gaat? Mannen (BN’ers) met gitaren of andere attributen voor het hoofdattribuut? Waarbij ik vanzelfsprekend niet het hoofd bedoel.
Eind jaren negentig – meen ik – was er een nieuw erotisch (Engelstalig) tijdschrift, speciaal voor vrouwen: PFW. Hierin werd al een poging gedaan om de vrouw zich te laten verlustigen aan de man, op een wijze waarvan men dacht dat vrouwen dat wensten. Hoewel een kleine groep vrouwen zeker aan haar trekken moet zijn gekomen (zelf heb ik het blad nooit gezien), is het tijdschrift niet echt een succes geworden. Volgens internet hield het in 2004 op te bestaan. Misschien eens interessant om in de archieven te duiken.

Wat willen vrouwen dan zien als het gaat om de naakte man? Een projectie van hun eigen vrouwelijke eigenschappen? Liesbeth van Zoonen (destijds hoogleraar Media en Populaire Cultuur aan de UVA) stelde in hetzelfde artikel van Steenhuizen: ‘De man moet niet eenduidig, krachtig en heersend zijn op dit soort foto’s, maar moet een intiem of zacht aspect hebben, wil het voor vrouwen interessant zijn.’

Ik weet het zelf ook niet goed. Ik fotografeer intuïtief, zonder idee of verhaal en de foto’s zijn ongetwijfeld een projectie van iets uit mijzelf.
Vandaag had ik een bevriende kunstenaar op atelierbezoek en hij bekeek mijn laatste serie mannelijk naakten. Ik hecht altijd (een niet onaanzienlijk) belang aan zijn visie op mijn werk. Toen hij zei: ‘Ik voel me als man bij geen enkele foto ongemakkelijk en dat vind ik het goede aan deze foto’s’, vond ik dat zeer interessant. Als mannen er naar kunnen kijken….is het dan ‘vrouwelijk’?…Een vraag die mij nog niet los laat.

Mijn foto’s gaan niet over behagen of choqueren, zijn niet bedoeld om de vrouw op een vergelijkbare wijze te laten kwijlen bij blootfoto’s zoals dat met vrouwenblootfoto’s al eeuwen wel gebeurt. Ze gaan over wat er tussen mij, het licht, mijn model en de camera gebeurt, en welke verhalen, thema’s hieruit ontstaan. Die door mannen en vrouwen kunnen worden aanschouwd, beleefd, geïnterpreteerd, misschien ook verworpen. Dat moet blijken.

Linda

Ken en de vertrutting van het mannenlichaam

In reactie op mijn eerste blog spreekt Eef haar voorkeur uit voor een ‘objectivering van het naakte mannenlichaam’, als inspiratiebron om haar associaties en fantasieën op los te laten. Zij spreekt hier als schrijfster en prijst mijn foto’s, die dusdanig anoniem zijn dat zij haar (en hopelijk ieders) verbeelding de vrije loop kan laten gaan.
“Al dat (mannelijk) denken maakt ook onvrij.” Inderdaad, daar waar Boomsma en Sanders de regie uit handen geven aan de geïnterviewde mannen, hoe open en oprecht deze ook mogen zijn hierin, willen wij de regie juist zelf in handen houden en is ons model niet meer en niet minder dan een ‘object’ voor ons.

Twee dagen geleden is, na eerder al in verschillende andere landen, nu ook in Nederland de Vogue voor mannen op de markt gekomen. De hoofdredacteur is een vrouw. De man is hier, naast doelgroep, vooralsnog bovenal ‘object’: paspop, middel tot verleiding. Ik vrees dat het concept hetzelfde is als de Vogue voor vrouwen: oppervlakkig op uiterlijk gerichte inhoud, leuk om even doorheen te bladeren of het bloedserieus te nemen voor wie in dromen gelooft. Na de Barbies nu een opmars voor de Kennen: gladde, rimpelloze koppen (crèmes doen wonderen), onthaarde lichamen en gestileerd tot in de puntjes.
Ik betwijfel of Eef’s teksten of mijn foto’s daar ooit in zouden verschijnen, hoewel esthetiek ook ons niet vreemd is.

Wij liften niet mee op de ‘vertrutting’ van de man met ons project Ont(k)leed. Wij eigenen onszelf de verschijning van de man als muze toe, laten de man in zijn waarde.
Enfin, het mannenlichaam in elk geval.

Linda

Hoe kijken mannen naar zichzelf en hun lichaam? (1)

In 2010 schreven Arie Boomsma en Stephen Sanders het boek ‘De Man En Zijn Lichaam’. Ik ben het boek momenteel aan het lezen.

In dit boek vertellen uiteenlopende typen mannen over wat het betekent om naakt te zijn, hoe zij (soms amper) naar het lichaam van hun soortgenoten durven te kijken, hoe sommigen zich schamen, maar ook de controle willen houden over hun eigen lichaam. En hoe hoofd en lichaam van elkaar gescheiden lijken te zijn.
Mannen, openhartig pratend met twee andere mannen. Alleen dat was misschien al een taboedoorbrekende zet?
Zijn wij taboedoorbrekend met Ont(k)leed? Daar is het ons in eerste instantie niet om te doen, maar als het zo zou zijn, dan zijn wij daar niet tegen!
Bij onze eerste presentatie, vorig jaar in De Winkel van Sinkel in Utrecht, bleek uit zowel de verbale- als non-verbale reacties van de aanwezige mannen hoe er een bepaald ongemak heerste bij het zien en horen van onze visuele en tekstuele uitingen. Maar ook: nieuwsgierigheid!
In het boek van Boomsma en Sanders zijn foto’s te zien, gemaakt door twee fotografen. Op de meeste foto’s houden de mannen hun kleding aan. Anil Ramdas lijkt zelfs wel ingepakt in vijf lagen kleding. Om zijn lichaam maar zoveel mogelijk te verhullen. De foto’s zijn, vind ik, wel raak: ze laten zien wat er in de teksten wordt besproken. Maar, ze getuigen ook wel van pudeur als het gaat om jezelf ook voor de camera blootgeven.
De man voor mijn camera geeft zijn lichaam bloot, stelt zijn lichaam ter beschikking aan mijn ideeën en reacties.
Hij geeft zich natuurlijk niet echt bloot. Want hoofd en lichaam zijn gescheiden.
Wij willen de man wél ont(k)leden!
Linda.